LCA (Levenscyclusanalyse)

De levenscyclusanalyse (Life Cycle Assessment, LCA) is een systematische methodologie voor het evalueren van de milieu-impact van een product, dienst of proces gedurende de gehele levenscyclus, van de winning van grondstoffen tot de verwerking aan het einde van de levensduur. Het is de meest grondige aanpak om de werkelijke ecologische voetafdruk van een product te begrijpen. In Nederland wordt LCA steeds vaker ingezet door ondernemingen die hun milieu-impacts willen kwantificeren en verminderen in overeenstemming met Europese regelgeving.

De vier fasen van een LCA

Een LCA volgt vier fasen die zijn vastgelegd in de normen ISO 14040/14044:

1. Doel- en scopedefinitie: het vaststellen van het doel, de systeemgrenzen en de functionele eenheid (bijvoorbeeld “1 kg verpakt product, geleverd aan de consument”)
2. Levenscyclusinventarisatie (LCI): het verzamelen van gegevens over alle inputs (materialen, energie) en outputs (emissies, afval) in elke fase
3. Levenscyclusimpactbeoordeling (LCIA): het vertalen van inventarisatiegegevens naar milieu-impactcategorieen (klimaatverandering, verzuring, eutrofiering, enz.)
4. Interpretatie: het analyseren van resultaten, identificeren van hotspots en het formuleren van conclusies

Verschillende benaderingen van de levenscyclus

De LCA beschouwt verschillende analyseperimeters:

• Cradle-to-gate: van grondstoffen tot aan de fabriekspoort
• Cradle-to-grave: volledige levenscyclus inclusief de gebruiksfase en afdanking
• Cradle-to-cradle: inclusief recycling en materiaalterugwinningslussen

LCA in de regelgevende context

In het kader van duurzaamheidsrapportage vormt LCA de basis voor productgerelateerde koolstofvoetafdrukken en milieuproductverklaringen (EPD’s). Onder de CSRD kunnen ondernemingen LCA-gegevens gebruiken ter ondersteuning van de toelichtingen conform ESRS E5 (hulpbronnengebruik en circulaire economie).

LCA is ook centraal in de Product Environmental Footprint (PEF)-methodologie van de Europese Unie en de DNSH-criteria (Do No Significant Harm) van de EU-Taxonomie. In Nederland stimuleren de Rijksoverheid en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) het gebruik van LCA-gegevens in duurzaamheidsverslagen om transparantie en vergelijkbaarheid te waarborgen.

Het Dcycle-platform integreert LCA-databases en emissiefactoren om ondernemingen te helpen bij het beoordelen van productgerelateerde milieu-impacts, naast hun totale koolstofvoetafdruk.